معرفی

شهری که اکنون خسروشاه نامیده می‌شود در هزاره اول قبل از میلاد، منطقه مسکونی قبیله‌ای بوده و نامش در آن زمان «آنیاشتانیا» بوده‌است. مطابق نوشته دیاکونف، مورخ مشهور روسی، در دوران حکومت ماد، قلاع این منطقه استراتژیکی بوده است. آنیاشتانیا هم مستثنی از این قاعده نبوده‌است. بنابراین آنیاشتانیا در منطقه‌ای که دارای دیوارهای بلند با ارتفاع ۵ الی ۷ ذرع و عرض ۲ الی ۳ ذرع و برج‌هایی به فاصله ۲۰۰ ذرع از همدیگر به‌صورت مضرس و دندانه‌دار بنا شده بود. این قلعه را مانند قلاع دیگر، رئیس ویس (قبیله) اداره می‌کرد و کنترل تمامی آن و همچنین باز و بسته بودن دروازه‌ها با دستور رئیس ویس امکان‌پذیر بوده‌است. روزها صبح زود فقط یک دروازه باز می‌شد و دامداران رمه‌های خود را به چرا می‌بردند، اما شب‌ها دروازه بسته می‌شد. در مراسم و جشن‌های مخصوص کشاورزان و دامداران به‌دستور رئیس قبیله هر دو دروازه باز می‌شد، اما هنگام احساس خطر و حمله قبایل دیگر فوراً دروازه‌ها بسته می‌شد و قلعه حالت جنگی به خود می‌گرفت. در فاصله‌ای نه چندان دور، قلعه دیگری به نام «قلعه دینگو» قرار داشت که در آن قلعه نیز که کوچک‌تر از آنیاشتانیا بوده، قبیله دیگری می‌زیستند که گاهی مورد هجوم قلعه آنیاشتانیا و یا بالعکس قرار می‌گرفتند.

اطلاعات تماس
  • آدرس: خسروشاه،
    کمربندی شهید کلانتری
  • تلفن: 984132442212+
  • ایمیل: info [ @ ] khosrowshah.ir

آیت الله سید هادی خسروشاهی

 

استاد سيدهادي خسروشاهي، به سال 1317 هـ . ش، در تبريز، در خانداني آراسته به دين و علم و فقاهت، به دنيا آمد و تاريخ سه قرن از حيات و كوشش علمي، فقهي اجداد وي، كه جملگي از علماي بزرگ و فقهاي نامدار ايران و عراق در دوران خود بوده اند، اين حقيقت را به خوبي روشن ‏سازد:

 

پدر وي، آيت‏ اللَّه سيد مرتضي خسروشاهي از اجله علما و فقها و مراجع صاحب رساله آذربايجان، تحصيل كرده نجف بود و از وي علاه بر رساله عمليه چاپ شده، از ديگر آثار ايشان كتاب «نثارات الكواكب علي خيارات المكاسب» و كتاب: «حديث الغدير» در نجف و تبريز و قم، چاپ شده است. ايشان تأليفات ديگري نيز در فقه و اصول و مواعظ در(چهار جلد) دارند كه مخطوط و موجود است. (علاوه بر استاد دو فرزند ديگر وي: آيت‏ اللَّه سيد ابوالفضل خسروشاهي و آيت اللَّه سيد احمد خسروشاهي از معاريف علما و فقهاي قم و تبريز بودند كه در دو دهه اخير به رحمت حق پيوسته‏ اند).

 

پدر آيت ‏اللَّه سيد مرتضي، آيت ‏اللَّه سيد احمد خسروشاهي از علماي بزرگ عصر مشروطيت در آذربايجان بود و آثاري در فقه و اصول دارد كه بعضي از آنها در حواشي كتاب والدش(تقريرات بحث التعادل و التراجيح شيخ انصاري) در نجف به چاپ رسيده است... در جريانات نهضت مشروطه، وي هوادار «خط سوم» و در واقع بدون ورود علني در ميدان مبارزه سياسي، خواستار «مشروطه مشروعه» بوده و به همين دليل مدتي نيز به‏ عنوان اعتراض به اوضاع جاري، به نجف اشرف هجرت كرد.

 

پدر آيت‏ اللَّه سيد احمد، آيت‏ اللَّه سيد محمد خسروشاهي، از شاگردان ممتاز و از تلامذه عاليمقدار محقق بزرگوار، و يگانه دوران، شيخ مرتضي انصاري است كه تقريرات وي از بحث استادش در موضوع «تعادل و تراجيح» همراه «رساله باقريه» در فقه، و رساله اي در «تقيه» و رساله ديگري در «حقيقت شرعيه»، جمعاً در 400 صفحه به قطع رحلي و بزرگ، به سال 1310 هـ . ق در نجف اشرف به طبع رسيده است.

 

پدر آيت‏ اللَّه سيد محمد، آيت ‏اللَّه سيد علي خسروشاهي، و پدر او آيت ‏اللَّه سيد ابوالحسن خسروشاهي، به شهادت كتب تراجم و رجال، جملگي از علماي بزرگ و فقهاي نامدار عصر خود بوده‏اند...[1]

 

مرحوم شيخ محمد رازي صاحب كتاب «آثار الحجة» در جلد دوم كتاب خود در مورد اين بزرگواران مي‏نويسد: «تمامي اسلاف اين خاندان، به تقوي و علم و پرهيزكاري و طهارت و پاكي و ايثار و بذل در راه دعوت به خدا و ارشاد مردم به تعاليم اسلامي، معروفند و چرا چنين نباشد، در حالي كه آنان از خاندان اهل بيت هستند و نسب آنان با 35 رابطه به امام حسين بن علي بن ابيطالب‏عليه‏السلام مي‏رسد...».[2]

 

...استاد سيدهادي خسروشاهي در چنين خانداني اصيل و ريشه‏ دار، به دنيا آمد و در دامن پدر بزرگوارش پرورش يافت. تحصيلات مقدماتي را در تبريز به پايان رسانيد و پس از رحلت والد محترم، در 1332 ش و در 16 سالگي، عازم قم شد و در حوزه علميه به تحصيل دروس سطح پرداخت و سپس در مراحل بالاي دروس حوزوي: فلسفه، تفسير، فقه و اصول، در حضور اساتيدي چون: آيت‏ اللَّه بروجردي(به مدت چند ماه)، امام خميني، آيت ‏اللَّه شريعتمداري، آيت‏ اللَّه علامه طباطبائي و بزرگاني ديگر تلمذ نمود و به دريافت اجازاتي در امور حسبيه(منوط به اذن فقها) و همچنين در مراحل علمي بالاتر - اجتهاد - و نقل حديث از علماء و مراجع بزرگ نجف و قم و مشهد نائل آمد كه از آن جمله‏ اند: امام خميني و آيات عظام: سيد ابوالقاسم خوئي، سيد شهاب الدين نجفي مرعشي، سيد محمد كاظم شريعتمداري، سيد محمدهادي ميلاني، سيد محمد صادق روحاني و آيت‏ اللَّه شيخ آقا بزرگ تهراني، آيت‏ اللَّه شيخ مرتضي حائري، آيت‏ اللَّه سيد احمد زنجاني، آيت‏ اللَّه ميرزا عبدالجواد جبل عاملي، آيت‏ اللَّه ميرزا ابوالفضل زاهدي قمي و ديگران...

 

***

... تأليفات و آثار استاد به زبان فارسي و عربي(علاوه بر صدها مقاله در نشريات اسلامي ايران و جهان اسلام) بالغ بر 80 جلد مي‏شود كه بيش از 40 جلد آنها تاكنون بارها در داخل و خارج طبع شده و بعضي از آنها بيش از سي بار تجديد چاپ شده است. علاوه بر تأليفات و ترجمه‏ها، 120 جلد كتاب ديگر نيز با تحقيق، توضيح و يا مقدمه و اشراف ايشان در ايران و ايتاليا و مصر و... چاپ و منتشر شده است.

 

از جمله آثار استاد ترجمه و تحقيق «امام علي صداي عدالت انساني» استاد جرج جرداق در 5 جلد و سه هزار صفحه است كه بيش از ده بار و در ده ها هزار نسخه تاكنون چاپ شده است...

 

تدوين و تحقيق و نشر مجموعه آثار سيد جمال‏الدين حسيني(افغاني) در 10 جلد و باز در بيش از سه هزار صفحه در ايران و مصر، يكي از خدمات ارزنده استاد است و در واقع اين مجموعه، محصول نيم قرن تلاش و كوشش و تحقيق و بررسي در كشورهاي اسلامي و عربي است.

 

مجموعه «حركت‏هاي اسلامي معاصر» در 20 جلد(تاكنون 6 جلد آن چاپ شده است) و «اسناد نهضت اسلامي ايران» در 10 جلد (دو جلد آن تاكنون انتشار يافته است) و «مجموعه آثار استاد علامه طباطبائي در 16 جلد» از جمله آثاري است كه استاد در تهيه و تأليف و يا جمع آوري و تحقيق و ويرايش آنها زحمت و رنج فراوان را پذيرا شده است و فقط «اهل قلم» مي‏توانند بزرگي و اهميت كار را در اين حجم زياد درك كنند!

 

علاوه بر تأليفات و ترجمه‏ هاي خود ايشان، استاد همواره، در تدوين و تنقيح و نشر آثار اساتيدي چون: آيت‏ اللَّه كاشف ‏الغطا، علامه سيد محمدحسين طباطبائي، حاج سراج انصاري، سيد محمد محيط طباطبائي، سيد غلامرضا سعيدي، محمد نخشب و... كوشا بوده و خدمات ارزنده‏اي در حفظ فرهنگ اسلامي و نشر انديشه اصيل اسلامي نموده است. و به همين دليل استاد محمدرضا حكيمي ايشان را «فرهنگبان كوشا» ناميده است.(مقدمه مكتب تفكيك، چاپ اول، - مركز بررسيهاي اسلامي - قم)

 

بيشتر كتاب‏ها و آثار خود استاد خسروشاهي در زمينه ‏هاي مسائل اجتماعي، سياسي مورد نياز جامعه اسلامي است و اين آثار به تصديق اهل خرد، در روشنگري نسل جوان معاصر، بي شك تأثير بسزا و نقشي در خور اهتمام داشته است.

 

استاد از سال 1332 و تاكنون، با اغلب مطبوعات اسلامي از جمله: مكتب اسلام، مكتب تشيع، معارف جعفري، راه حق، نداي حق، وظيفه، مجموعه حكمت، نور دانش، آيين اسلام، مسلمين، آستان قدس، نسل نو، نسل جوان، استوار، پيكار انديشه، مهد آزادي و... همكاري داشته است كه مجموع مقالات مندرج در آنها بالغ بر صدها مقاله مي‏گردد.. . و پس از پيروزي انقلاب، بيشترين همكاري قلمي را با روزنامه «اطلاعات» دارد.

 

در سطح جهاني با شركت در كنفرانس‏ها و كنگره‏ هاي اسلامي، در كشورهاي اروپايي و اسلامي از جمله: پاكستان، مصر، الجزائر، عربستان، سوريه، قطر، تركيه، لبنان، ايتاليا، انگليس، آلمان، سوئيس و... به عنوان نماينده امام خميني و يا نماينده حوزه علميه قم فعال بوده است.[3]

 

استاد در مسئله تقريب بين مذاهب اسلامي، از نيم قرن پيش از پيشگامان اين حركت اصلاحي به‏ شمار مي‏رود و مكاتبات ايشان با علامه شيخ محمدتقي قمي، مؤسس دارالتقريب قاهره، در نيم قرن پيش شاهد چگونگي اين امر است [4] و باز در همين راستا استاد با اغلب حركت‏هاي اسلامي معاصر و رهبري آنها، در سراسر جهان اسلام ارتباط و پيوند نزديكي داشته است.

 

استاد به سال 1352 شمسي، «مركز بررسيهاي اسلامي قم» را به مثابه واحدي از حوزه علميه قم، تأسيس و به ثبت رساند و سپس در سال 1361، «مركز فرهنگي اسلامي اروپا» را در «رم» -ايتاليا- تأسيس نمود كه هر كدام از اين دو مؤسسه ده ها كتاب ارزشمند در زمينه‏ هاي اسلامي، از جمله: قرآن مجيد و نهج البلاغه را به زبان هاي: عربي، انگليسي، ايتاليايي، آلماني و غيره، ترجمه و منتشر ساخته اند و اين اقدام، در نشر فرهنگ اسلامي در سطح دنيا، از ارزش بالا و والايي برخوردار است.

 

فعاليت‏هاي سياسي استاد از سال 1332 ش پس از آشنايي نزديك با آيت ‏اللَّه كاشاني، آيت‏ اللَّه طالقاني و شهيد نواب صفوي، آغاز گرديد و به همين دليل، از همان دوران تا زمان پيروزي انقلاب اسلامي، بارها در قم، تهران و تبريز دستگير، زنداني و يا تبعيد شده كه آخرين آن تبعيد به «انارك» يزد، به مدت سه سال بود كه با آغاز انقلاب اسلامي، همراه ديگران آزاد شد...(در تبعيدگاه انارك يزد همراه مرحوم آيت‏ اللَّه پسنديده، حضرت آيت‏ اللَّه ناصر مكارم شيرازي بودند).

 

استاد پس از پيروزي انقلاب اسلامي، نخست به مدت دو سال به ‏عنوان نماينده امام خميني‏ قدس سره در وزارت ارشاد اسلامي فعال بود،[5] و سپس به سفارت ايران اسلامي در واتيكان انتخاب شده و به مدت 5 سال در خارج از كشور به فعاليت پرداخت كه تأسيس «مركز فرهنگي اسلامي اروپا» در رم و تأسيس دو ماهنامه به انگليسي به نام‏هاي: «انكوائري» و «امريكن ايونتس» و مجله‏اي هفتگي به زبان عربي «العالم» در لندن - با همكاري وزارت ارشاد اسلامي- از آثار اين دوران است...

 

در ايتاليا، علاوه بر چاپ و نشر ترجمه قرآن مجيد و نهج البلاغه به زبان ايتاليايي و نشر ماهنامه اي به نام «جهان نو» - به ايتاليايي-، جمعاً در مدت 5 سال 162 نوع كتاب و نشريه به زبان‏هاي: فارسي، عربي، انگليسي، ايتاليائي و فرانسوي، منتشر نموده كه در سراسر جهان توزيع گرديده است.

 

در مدت اقامت سه ساله در قاهره به‏ عنوان رئيس ديپلماسي ايران در مصر، نيز علاوه بر حضور در محافل علمي- سياسي و سخنراني و مصاحبه تلويزيوني و مطبوعاتي و ده ها ملاقات با شيخ الازهر و مقامات علمي- سياسي مصر، بالغ بر 50 جلد كتاب و نشريه، درباره انقلاب اسلامي ايران ، تشيع و اهل بيت تأليف و يا با همكاري و مساعدت ايشان در مصر منتشر گرديد كه اين خود خدمت بزرگي در راستاي‏ وحدت و تقريب بين مذاهب اسلامي است. مهمترين اين آثار: نهج‏البلاغه با مقدمه استاد و شرح شيخ محمد عبده، اهل البيت في مصر، صحيفه سجاديه، حقيقة علاقة عبدالناصر بالثورة الاسلامية في ايران، عبداللَّه ‏بن‏سبا بين الواقع والخيال، ادعية اهل البيت، الامام علي بن ابيطالب، الامام الحسين، الامام جعفر الصادق و الطريق الي مذهب آل البيت و عقيدتنا و... مي‏باشد.

 

استاد علاوه بر زبان تركي - آذري و استامبولي- و فارسي و عربي، با زبان انگليسي و ايتاليايي هم آشنايي دارد و پس از مراجعت به ايران، از واتيكان، ضمن ادامه اشتغال در وزارت امور خارجه،(به عنوان مشاور وزير) در دانشگاه هاي تهران از جمله دانشكده حقوق و علوم سياسي و دانشكده روابط بين‏ الملل وزارت امور خارجه و غيره به تدريس پرداخت.

 

استاد پس از آنكه به مدت سه سال به‏ عنوان رئيس نمايندگي جمهوري اسلامي ايران در مصر-قاهره بود، در سال 1382 به ايران مراجعت نمود. و به‏ عنوان مشاور وزير در دفتر مطالعات سياسي و بين‏ المللي به تحقيق و بررسي پرداخت... استاد در قسمت ارتقاء مقام اعضاء وزارت خارجه، راهنماي بعضي از برادران در تأليف رساله آنان بود...

 

استاد مدت شش سال نيز با نشر فصلنامه پـُرارج «تاريخ و فرهنگ معاصر» به نشر حقايق و روشن ساختن زواياي تاريك تاريخ معاصر ايران و جهان اسلام در چندين هزار صفحه، پرداخت كه بي‏شك اين فصلنامه فرهنگي تاريخي، به مثابه يك منبع و مستند تاريخي ماندني خواهد بود و همواره مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

 

ويژه ‏نامه‏ هايي هم زير نظر ايشان از سوي مركز بررسيهاي اسلامي منتشر شد كه قرار بود بالغ بر 50 جلد گردد، ولي متأسفانه به علت مسافرت به خارج از كشور و اشتغالات ديگر فقط سه جلد از آنها تاكنون چاپ و منتشر شده است.

 

نشر مرتب هفته‏ نامه «بعثت» كه هم‏ اكنون وارد سی امین سال انتشار خود شده و تاكنون بالغ بر 1400 شماره از آن منتشر شده است -و همچنان انتشار آن ادامه دارد- يكي ديگر از فعاليت‏هاي فرهنگي استاد است...

 

مركز بررسيهاي اسلامي- قم

(گروه تاريخ - رجال معاصر)

پایگاه اطلاع رسانی استاد سید هادی خسروشاهی

--------------------------------------------------------------------------------

[1] مراجعه شود به كتاب: مشكاةالمصابيح في التعادل و التراجيح، چاپ نجف، 1310ه.ق- ص361.

[2] آثار الحجة، تأليف: شيخ محمد رازي چاپ قم، 1332 شمسي، ج 2، ص233.

[3] گنجينه دانشمندان، تأليف شيخ محمد رازي، چاپ تهران، ج 2، ص 357 و ج 3، ص 309.

[4] به كتاب جديدالانتشار ايشان تحت عنوان »قصةالتقريب«، چاپ مجمع جهاني تقريب، 1386، مراجعه شود.

[5] ماهنامه وزين »صوت‏الامة« در همين دوران، به سردبيري ايشان و به مدت يكسال، منتشر گرديد...

برگشت پرینت صفحه
اشتراک گذاری: